Có bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu không? Theo Luật Đấu thầu 2023 và Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT, cá nhân tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định bắt buộc phải có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu. Chứng chỉ hành nghề cũ vẫn có giá trị đến khi hết hạn. Dưới đây là chi tiết quy định và mức xử phạt mới nhất 2026.
Căn cứ Điều 19 Luật Đấu thầu 2023, Nghị định 24/2024/NĐ-CP và Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT: Thuật ngữ chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu được chuyển tiếp thành chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu. Thành viên tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định bắt buộc phải đáp ứng tiêu chuẩn năng lực và sở hữu chứng chỉ hợp lệ theo luật định.
Quy định mới về chứng chỉ hành nghề đấu thầu theo luật hiện hành
Trước đây, hoạt động đấu thầu sử dụng tên gọi chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu theo quy định của Luật Đấu thầu 2013 và Thông tư 04/2019/TT-BKHĐT. Kể từ ngày 01/01/2024, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 chính thức áp dụng tên gọi thống nhất là chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu trên phạm vi toàn quốc.
Theo Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT, chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu do Cục Quản lý đấu thầu thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức thi sát hạch và cấp phép. Chứng chỉ có thời hạn sử dụng 05 năm kể từ ngày cấp, là căn cứ pháp lý xác nhận năng lực của cá nhân khi tham gia vào các khâu cốt lõi của hoạt động đấu thầu.
Các đối tượng bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu
Căn cứ khoản 1 Điều 19 Luật Đấu thầu 2023 kết hợp quy định tại Điều 37 Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT, các cá nhân trực tiếp tham gia vào những hoạt động nghiệp vụ sau đây bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu (chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu):
- Thành viên tổ chuyên gia lập hồ sơ mời thầu: Cá nhân trực tiếp tham gia lập hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu (E-HSMT) hoặc hồ sơ yêu cầu cho các gói thầu.
- Thành viên tổ chuyên gia đánh giá hồ sơ dự thầu: Cá nhân trực tiếp thực hiện công tác đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu (E-HSDT) hoặc hồ sơ đề xuất.
- Thành viên tổ thẩm định hồ sơ: Cá nhân tham gia thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thẩm định hồ sơ mời thầu và thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư.
- Nhân sự thuộc tổ chức tư vấn đấu thầu: Chuyên gia tư vấn đấu thầu độc lập hoặc cá nhân thuộc tổ chức tư vấn tham gia trực tiếp vào việc lập, đánh giá, thẩm định hồ sơ cho bên mời thầu, chủ đầu tư.
Trường hợp không bắt buộc phải có chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu
Nhằm tạo sự linh hoạt trong quá trình tổ chức mua sắm, pháp luật hiện hành quy định rõ các trường hợp cụ thể không bắt buộc nhân sự phải sở hữu chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu:
- Gói thầu quy mô nhỏ thuộc dự toán mua sắm thường xuyên: Gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, dịch vụ phi tư vấn có giá trị không quá 500 triệu đồng thì nhân sự tham gia tổ chuyên gia chỉ cần có chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức đấu thầu cơ bản.
- Chuyên gia kỹ thuật chuyên ngành tham gia hỗ trợ: Khi gói thầu đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về công nghệ hoặc thiết bị đặc thù, cá nhân có chuyên môn phù hợp được mời tham gia tổ chuyên gia để đánh giá phần kỹ thuật mà không bắt buộc có chứng chỉ đấu thầu.
- Nhân sự thuộc tổ thẩm định kiêm nhiệm: Trường hợp cơ quan, đơn vị thành lập tổ thẩm định nội bộ theo hình thức kiêm nhiệm để thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc kết quả chỉ định thầu quy mô nhỏ theo quy định riêng.
Bảng tổng hợp yêu cầu chứng chỉ đấu thầu theo vị trí nhiệm vụ
Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết yêu cầu chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu theo từng vị trí công việc giúp cá nhân và chủ đầu tư dễ dàng đối chiếu:
| Vị trí / Nhiệm vụ | Yêu cầu chứng chỉ | Căn cứ pháp lý |
|---|---|---|
| Thành viên tổ chuyên gia lập E-HSMT, đánh giá E-HSDT | Bắt buộc có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu còn hiệu lực. | Khoản 1 Điều 19 Luật Đấu thầu 2023 |
| Thành viên tổ thẩm định E-HSMT, thẩm định kết quả xét thầu | Bắt buộc có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu còn hiệu lực. | Khoản 1 Điều 19 Luật Đấu thầu 2023 |
| Chuyên gia tư vấn đấu thầu độc lập, nhân sự đơn vị tư vấn | Bắt buộc có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu. | Điều 37 Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT |
| Chuyên gia kỹ thuật chuyên ngành hỗ trợ tổ chuyên gia | Không bắt buộc chứng chỉ đấu thầu, yêu cầu có văn bằng chuyên môn phù hợp. | Khoản 2 Điều 19 Luật Đấu thầu 2023 |
| Gói thầu mua sắm hạn mức nhỏ (dưới 500 triệu đồng) | Không bắt buộc chứng chỉ chuyên sâu, chỉ cần có chứng chỉ bồi dưỡng cơ bản. | Nghị định 24/2024/NĐ-CP |
Quy định chuyển tiếp đối với chứng chỉ hành nghề đấu thầu đã cấp
Theo quy định tại Điều 37 và Điều 38 Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT, các chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu đã được cấp theo quy định của Thông tư 04/2019/TT-BKHĐT vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng cho đến khi hết thời hạn hiệu lực ghi trên chứng chỉ.
Khi chứng chỉ hành nghề cũ hết hạn hiệu lực, cá nhân phải đăng ký tham dự kỳ thi sát hạch để được cấp chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu theo quy chế mới. Các chứng chỉ đào tạo đấu thầu cơ bản cấp trước ngày 01/01/2024 không có giá trị thay thế chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn khi tham gia tổ chuyên gia hoặc tổ thẩm định.
Không có chứng chỉ hành nghề đấu thầu bị xử lý thế nào?
Việc cá nhân không có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu nhưng vẫn tham gia tổ chuyên gia hoặc tổ thẩm định là hành vi vi phạm pháp luật. Căn cứ Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư, các chế tài xử lý được áp dụng cụ thể như sau:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Áp dụng đối với cá nhân tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định nhưng không có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn theo quy định hoặc sử dụng chứng chỉ đã hết hiệu lực pháp lý.
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi sử dụng chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn giả mạo hoặc không do cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
- Hủy bỏ kết quả đánh giá gói thầu: Khi phát hiện thành viên tổ chuyên gia hoặc tổ thẩm định không đủ điều kiện năng lực theo luật định, cấp có thẩm quyền có quyền đình chỉ cuộc thầu hoặc hủy bỏ toàn bộ kết quả lựa chọn nhà thầu đã công bố.
- Xem xét trách nhiệm bên mời thầu: Đơn vị, tổ chức phân công nhân sự không đủ điều kiện chứng chỉ tham gia tổ chuyên gia sẽ bị thanh tra, lập biên bản xử phạt hành chính và công khai thông tin vi phạm trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Câu hỏi thường gặp về chứng chỉ hành nghề đấu thầu
Chứng chỉ hành nghề đấu thầu cấp trước năm 2024 còn dùng được không?
Có. Căn cứ khoản 1 Điều 37 Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT, các chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu được cấp theo Thông tư 04/2019/TT-BKHĐT vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng cho đến hết thời hạn hiệu lực ghi trên văn bản.
Thời hạn hiệu lực của chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu là bao lâu?
Theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT, chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu có thời hạn hiệu lực là 05 năm kể từ ngày cấp phép. Khi chứng chỉ sắp hết hạn, cá nhân phải đăng ký tham dự kỳ thi sát hạch để được cấp mới.
Cơ quan nào có thẩm quyền tổ chức thi và cấp chứng chỉ đấu thầu?
Cục Quản lý đấu thầu thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan đầu mối chủ trì tổ chức thi sát hạch và cấp chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo đúng thẩm quyền được phân cấp.
Không tham gia tổ chuyên gia hay tổ thẩm định thì có cần chứng chỉ không?
Nếu cá nhân chỉ làm công tác hành chính, văn thư hoặc theo dõi hồ sơ mà không trực tiếp tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định thì không bắt buộc phải có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn. Tuy nhiên, việc tham gia các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ sẽ giúp nâng cao năng lực quản lý dự án hiệu quả.
Việc xác định đúng đối tượng bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu giúp các cơ quan, đơn vị chủ động kiện toàn nhân sự, bảo đảm tính pháp lý cho toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu và phòng tránh rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính.
Liên Việt Education luôn sẵn sàng đồng hành tư vấn tuyển sinh và hỗ trợ thủ tục hồ sơ bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu cho học viên và các đơn vị trên toàn quốc.
