Điều kiện thi chuyên viên chính mới nhất 2026 quy định chặt chẽ về thời gian công tác, chứng chỉ bồi dưỡng, đề tài nghiên cứu và kết quả đánh giá công chức. Nắm vững các tiêu chuẩn theo Nghị định 85/2023/NĐ-CP giúp cán bộ, công chức chủ động chuẩn bị hồ sơ dự thi hoặc xét nâng ngạch.
Ngạch chuyên viên chính là bước ngoặt quan trọng trong lộ trình thăng tiến sự nghiệp hành chính nhà nước. Cùng Liên Việt Education tìm hiểu chi tiết các tiêu chuẩn, hồ sơ thủ tục và quy trình thi nâng ngạch theo văn bản pháp luật hiện hành.
Công tác tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức được áp dụng theo Nghị định 138/2020/NĐ-CP và Nghị định 116/2024/NĐ-CP về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.
Tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ, thâm niên ngạch Chuyên viên chính thực hiện theo Thông tư 02/2021/TT-BNV và Thông tư 06/2022/TT-BNV quy định mã số, tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ và xếp lương các ngạch công chức.
Quy chế, nội quy xét tuyển, xét nâng ngạch tuân thủ Thông tư 22/2025/TT-BNV. Yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng và chứng chỉ quản lý nhà nước áp dụng theo Nghị định 101/2017/NĐ-CP và Nghị định 89/2021/NĐ-CP.
Ngạch chuyên viên chính là gì?
Ngạch chuyên viên chính (mã số ngạch 01.002) là chức danh công chức chuyên môn, nghiệp vụ cao cấp trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước, thuộc nhóm công chức loại A2, nhóm A2.1. Đội ngũ chuyên viên chính đảm nhận nhiệm vụ tham mưu tổng hợp, hoạch định chính sách, hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi pháp luật chuyên ngành.
Về chế độ tiền lương, ngạch chuyên viên chính áp dụng bảng lương công chức loại A2.1 với hệ số lương từ 4.40 đến 6.78. Để hiểu rõ hơn về thang bậc lương và cách xếp lương chi tiết, bạn có thể tham khảo thêm về mã ngạch chuyên viên chính theo quy định hiện hành.
GỢI Ý
Điều kiện thi chuyên viên chính – hình thức xét tuyển từ năm 2026
Theo các quy định mới hiệu lực từ năm 2026, hình thức thi nâng ngạch đã chính thức được bãi bỏ và thay thế bằng cơ chế xét tuyển/bố trí theo vị trí việc làm. Do đó, “điều kiện thi chuyên viên chính” hiện nay thực chất là tiêu chuẩn để được xét bổ nhiệm ngạch Chuyên viên chính.
Cụ thể, căn cứ Nghị định 138/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 116/2024/NĐ-CP) cùng các quy định tại Thông tư 02/2021/TT-BNV và Thông tư 06/2022/TT-BNV, công chức được xem xét bổ nhiệm/xếp ngạch Chuyên viên chính khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn điều kiện sau đây:
1. Tiêu chuẩn đánh giá và hoàn thành nhiệm vụ
Công chức phải được cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước năm dự thi nâng ngạch. Đơn vị sử dụng công chức có trách nhiệm rà soát, đánh giá đúng năng lực và đóng góp thực tế của cán bộ trong suốt quá trình công tác.
2. Phẩm chất chính trị và kỷ luật
Công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, chấp hành nghiêm đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước. Không trong thời hạn xem xét xử lý kỷ luật; không trong thời hạn thi hành kỷ luật; không thuộc trường hợp đang bị điều tra, truy tố hoặc xét xử theo quy định.
3. Văn bằng và chứng chỉ bồi dưỡng ngạch chuyên viên chính
Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên với ngành hoặc chuyên ngành phù hợp với vị trí việc làm đang đảm nhiệm. Đồng thời, công chức phải đáp ứng chỉ tiêu về bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước theo tiêu chuẩn ngạch chuyên viên chính (hoặc chứng chỉ tương đương theo quy định của Bộ Nội vụ).
Bộ Nội vụ đã chính thức bãi bỏ yêu cầu chứng chỉ ngoại ngữ và tin học riêng lẻ khi thi hoặc xét nâng ngạch chuyên viên chính theo Thông tư 02/2021/TT-BNV và Thông tư 06/2022/TT-BNV. Công chức chỉ cần bảo đảm năng lực sử dụng thực tế đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm.
4. Thời gian giữ ngạch chuyên viên (thâm niên công tác)
Nghị định 170/2025/NĐ-CP đã chính thức xóa bỏ yêu cầu cứng nhắc về thời gian giữ ngạch thấp hơn liền kề. Công chức không còn bắt buộc phải tích lũy đủ 09 năm giữ ngạch chuyên viên như trước đây. Luật khung đã không còn áp đặt thời gian giữ ngạch cố định.
Tuy nhiên, các cơ quan vẫn có thể quy định số năm kinh nghiệm công tác thực tế trong ngành. Yêu cầu này sẽ căn cứ trực tiếp vào Bản mô tả công việc và Khung năng lực của từng vị trí chuyên viên chính cụ thể.
5. Đề án, công trình hoặc đề tài nghiên cứu khoa học
Trong thời gian giữ ngạch chuyên viên hoặc tương đương, công chức phải chủ trì hoặc tham gia nghiên cứu, xây dựng ít nhất 01 đề tài, đề án, dự án khoa học công nghệ cấp cơ sở trở lên đã được cấp có thẩm quyền nghiệm thu và xếp loại từ đạt yêu cầu trở lên. Hoặc chủ trì xây dựng ít nhất 01 văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chuyên môn nghiệp vụ đã được ban hành theo thẩm quyền.
Dưới đây là bảng tóm tắt điều kiện thi chuyên viên chính 2026:
| Nhóm tiêu chuẩn | Yêu cầu chi tiết dự thi chuyên viên chính | Căn cứ pháp lý áp dụng |
|---|---|---|
| 1. Đánh giá xếp loại | Được đánh giá, xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước năm dự thi. | Nghị định 138/2020/NĐ-CP và Nghị định 85/2023/NĐ-CP |
| 2. Kỷ luật và phẩm chất | Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; không trong thời hạn xem xét kỷ luật hoặc thi hành kỷ luật. | Luật Cán bộ, công chức và Nghị định 138/2020/NĐ-CP |
| 3. Trình độ và chứng chỉ | Bằng đại học trở lên; đáp ứng chỉ tiêu bồi dưỡng ngạch chuyên viên chính và tương đương (bãi bỏ chứng chỉ tin học, ngoại ngữ). | Thông tư 02/2021/TT-BNV và Thông tư 06/2022/TT-BNV |
| 4. Thâm niên giữ ngạch | Căn cứ theo Bản mô tả công việc và Khung năng lực của từng vị trí chuyên viên chính cụ thể. | Nghị định 170/2025/NĐ-CP |
| 5. Đề tài khoa học | Chủ trì hoặc tham gia ít nhất 01 đề tài hoặc đề án cấp cơ sở đã nghiệm thu hoặc 01 văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành. | Thông tư 02/2021/TT-BNV |
TÀI LIỆU
Sau khi hoàn thành xuất sắc ngạch chuyên viên chính và tích lũy đủ thâm niên, công chức có thể tiếp tục phấn đấu thi hoặc xét thăng tiến lên chuyên viên cao cấp, ngạch công chức cao nhất trong bậc hành chính nhà nước.
Quy trình xét bổ nhiệm ngạch chuyên viên chính theo vị trí việc làm
Theo Nghị định 170/2025/NĐ-CP, Nghị định 361/2025/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn của Bộ Nội vụ, Liên Việt tóm tắt quy trình xét bổ nhiệm ngạch chuyên viên chính như sau:
Bước 1: Rà soát nhu cầu vị trí việc làm và chỉ tiêu ngạch Chuyên viên chính
Cơ quan, đơn vị sử dụng công chức tiến hành rà soát danh mục vị trí việc làm và chỉ tiêu ngạch Chuyên viên chính còn trống. Trên cơ sở đó, lập kế hoạch và xác định nhu cầu bổ nhiệm nhân sự phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ.
Bước 2: Lập danh sách và thẩm định hồ sơ công chức đủ tiêu chuẩn
Cơ quan tiến hành tiếp nhận và thẩm định chi tiết hồ sơ của các công chức đăng ký. Hội đồng thẩm định tập trung kiểm tra:
- Đánh giá chất lượng hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm liền kề.
- Phẩm chất chính trị, đạo đức và hồ sơ kỷ luật.
- Trình độ chuyên môn, văn bằng, chứng chỉ theo yêu cầu vị trí việc làm.
- Minh chứng thành tích chuyên môn (đề tài, dự án khoa học hoặc văn bản QPPL đã ban hành/nghiệm thu).
Bước 3: Đánh giá, xét duyệt và lựa chọn nhân sự
Hội đồng tiến hành đánh giá năng lực thực tế của công chức so với khung năng lực của vị trí việc làm. Việc xét duyệt được thực hiện công khai, minh bạch nhằm lựa chọn nhân sự tối ưu nhất đáp ứng ngay yêu cầu công việc.
Bước 4: Ban hành quyết định bổ nhiệm và xếp lương ngạch Chuyên viên chính
Căn cứ báo cáo kết quả của Hội đồng xét duyệt, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền ra quyết định bổ nhiệm công chức vào ngạch Chuyên viên chính (mã số 01.002). Đồng thời thực hiện xếp lại hệ số lương theo ngạch công chức loại A2.1.
Tóm lại, việc xét bổ nhiệm hoặc bố trí công chức vào ngạch Chuyên viên chính hiện nay được thực hiện dựa trên nhu cầu thực tế của vị trí việc làm. Cơ chế này thay thế hoàn toàn cho điều kiện thi chuyên viên chính trước đây. Căn cứ trực tiếp vào Bản mô tả công việc và Khung năng lực đã được cấp, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hồ sơ.
ÔN TẬP
Hồ sơ đề nghị xét bổ nhiệm ngạch chuyên viên chính
Bộ hồ sơ đề nghị xét bổ nhiệm/xếp ngạch Chuyên viên chính của công chức được lập thành 01 bộ, trình cấp có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt. Hồ sơ hợp lệ bao gồm các văn bản, giấy tờ sau:
- Công văn đề nghị của cơ quan, đơn vị kèm Danh sách công chức đủ điều kiện xét bổ nhiệm (theo mẫu).
- Bản sơ yếu lý lịch công chức (lập trong vòng 30 ngày tính đến ngày nộp hồ sơ, có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền).
- Văn bản nhận xét, đánh giá của người đứng đầu cơ quan sử dụng công chức (hoặc UBND cấp xã đối với cán bộ cấp xã).
- Bản sao kết quả xếp loại Hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên của năm công tác liền kề trước năm xét.
- Bản sao chứng thực bằng tốt nghiệp đại học trở lên và chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước ngạch Chuyên viên chính.
- Bản sao quyết định giao nhiệm vụ kèm biên bản nghiệm thu đề tài/đề án khoa học; hoặc bản sao văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành.
- Bản sao các quyết định tuyển dụng (85% và 100% lương), quyết định bổ nhiệm ngạch hiện hưởng, quyết định lương gần nhất, quyết định phê chuẩn chức vụ (nếu có).
Danh mục biểu mẫu tham khảo:
- Mẫu 1: Tờ trình đề nghị xếp ngạch Chuyên viên chính theo Nghị định số 300/2026/NĐ-CP và Nghị định số 361/2025/NĐ-CP [TẠI ĐÂY]
- Mẫu 2: Danh sách kèm theo tờ trình [TẠI ĐÂY]
- Mẫu 3: Hồ sơ điều kiện thi chuyên viên chính [TẠI ĐÂY]
Câu hỏi thường gặp về điều kiện thi chuyên viên chính
Dưới đây, Liên Việt đã tổng hợp và giải đáp chi tiết những thắc mắc phổ biến nhất của công chức liên quan đến điều kiện thi chuyên viên chính theo các quy định hiện hành:
Điều kiện thi chuyên viên chính có bắt buộc chứng chỉ ngoại ngữ, tin học không?
Không. Theo quy định hiện hành, yêu cầu về chứng chỉ ngoại ngữ và tin học riêng lẻ đã được bãi bỏ. Công chức chỉ cần bảo đảm năng lực sử dụng ngoại ngữ, tin học thực tế để đáp ứng yêu cầu công việc theo đúng bản mô tả vị trí việc làm.
Thời gian giữ ngạch chuyên viên bao lâu thì đủ điều kiện xét nâng ngạch?
Điều kiện thi chuyên viên chính đã xóa bỏ yêu cầu cứng nhắc về thâm niên 09 năm giữ ngạch chuyên viên như trước đây. Tuy nhiên, tùy theo Bản mô tả vị trí việc làm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị vẫn có thể quy định kinh nghiệm công tác thực tế trong ngành.
Ai có thẩm quyền ra quyết định bổ nhiệm ngạch chuyên viên chính?
Kỳ thi nâng ngạch từ chuyên viên lên chuyên viên chính do Bộ Nội vụ chủ trì hoặc phân cấp, ủy quyền cho các bộ, cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương xây dựng đề án và tổ chức thực hiện theo quy định.
Liên Việt đã tổng hợp chi tiết toàn bộ các điều kiện thi chuyên viên chính mới nhất 2026. Hướng dẫn hồ sơ pháp lý và quy trình xét nâng ngạch theo quy định hiện hành. Hy vọng thông tin sẽ là cẩm nang hữu ích hỗ trợ quý cán bộ, công chức chuẩn bị tốt lộ trình thăng tiến sự nghiệp.
